Kazı ve Araştırma Tarihi

  

Eski Smyrna kenti, İzmir ili, Bayraklı ilçesinde, bugünkü adı Tepekule (eskiden Hacı Mutzo) olan bir tepecik üzerinde yer almaktadır. Bayraklı Höyüğü olarak da bilinen Eski Smyrna’nın kurulmuş olduğu yaklaşık 365 x 250 metre ölçülerindeki bu tepe, Sipylos dağından güneybatıya uzanan alçak, kayalık bir burun üzerinde yer almaktadır. Bu kayalığın üzerindeki yerleşimin, şimdilik M.Ö. 3000 yıllarına kadar erkene gittiği anlaşılmıştır. 

Eski Smyrna’da ilk sistemli arkeolojik çalışmalar 1948 yılında, Atina İngiliz Arkeoloji Enstitüsü ile Ankara Üniversitesi'nin ortak kazısı olarak J.M. Cook ve E. Akurgal başkanlığında başlamıştır. 1951 yılına kadar süren bu çalışmalar, höyükteki tabakalanmanın anlaşılmasının dışında, Hellen kavimlerinin Anadolu’ya gerçekleştirdikleri ilk göçlerin tarihinin araştırılması açısından da çok önemli sonuçlar vermiştir. Anadolu’daki en erken Yunan tapınağı olan Athena tapınağı, Geometrik ve Arkaik Döneme ait mimari kalıntılar ve kent savunma sistemi bu ilk kazıların önemli mimari buluntularıdır. 2. dönem Eski Smyrna kazıları 1966-1992 yılları arasında Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgal başkanlığında gerçekleştirilmiştir. Kültür Bakanlığı ile Ankara ve Ege Üniversiteleri adına yürütülen bu çalışmalarda, Bayraklı Höyüğü’nde Geometrik, Arkaik ve Klasik dönemlere ait yerleşme katları daha ayrıntılı olarak araştırılmış ve M.Ö. 11. - 4. yüzyıl arasına tarihlenen kesintisiz on yerleşme katı saptanmıştır. Eski Smyrna’daki 3. Dönem çalışmaları Prof. Dr. Meral Akurgal başkanlığında 1993-2013 yılları arasında sürmüştür. Bu çalışmalarda, kent içindeki bazı alanların yanı sıra esas olarak kent surları ve kentin kapılarının araştırılmasına ağırlık verilmiştir. Kentteki kazılar 2014 yılından itibaren Ege Üniversitesi adına Prof. Dr. Cumhur Tanrıver tarafından yürütülmektedir.